Push Pull Legs (PPL) Antrenman Programı: 3 ve 6 Günlük Örnekler
Push Pull Legs, kısaca PPL, salonda en çok kullanılan antrenman bölünmelerinden biridir. Mantığı basittir: kasları yaptıkları işe göre üç güne ayırırsın. İtme hareketlerinde çalışan kaslar bir günde, çekme hareketlerinde çalışanlar başka bir günde, bacaklar da ayrı bir günde çalışılır.
Bu yazıda PPL’nin nasıl kurulduğunu, kimin için uygun olduğunu, 3 ve 6 günlük örnek programları, haftalık set sayısını, ağırlığı nasıl artıracağını ve sık yapılan hataları anlatıyoruz.
PPL Bir Bakışta
| Soru | Kısa cevap |
|---|---|
| Push (itme) günü | Göğüs, omuz, arka kol |
| Pull (çekme) günü | Sırt, arka omuz, ön kol (biceps) |
| Legs (bacak) günü | Ön ve arka bacak, kalça, baldır; isteğe bağlı karın |
| Haftada kaç gün? | 3 gün (her kas haftada 1 kez) ya da 6 gün (her kas haftada 2 kez) |
| Kimin için? | En az birkaç aydır düzenli antrenman yapanlar; 6 günlük versiyon orta ve ileri seviye |
| Seans süresi | Yaklaşık 60-75 dakika |
PPL Nedir, Neden Bu Kadar Popüler?
Vücuttaki büyük kaslar hareketlerde birlikte çalışır. Örneğin bench press yaparken göğüs, ön omuz ve arka kol birlikte iter. Barfiks çekerken sırt ve ön kol birlikte çeker. PPL, birlikte çalışan bu kasları aynı güne toplar:
| Gün | Ana hareket tipi | Çalışan kaslar | Örnek hareketler |
|---|---|---|---|
| Push | Ağırlığı vücuttan uzağa itmek | Göğüs, ön ve yan omuz, triceps | Bench press, omuz press, dips, lateral raise |
| Pull | Ağırlığı vücuda doğru çekmek | Sırt (kanat ve orta sırt), arka omuz, biceps, ön kol | Barfiks, row, face pull, biceps curl |
| Legs | Bacak ve kalça hareketleri | Ön bacak, arka bacak, kalça, baldır | Squat, Romanian deadlift, leg press, calf raise |
Bu yapının avantajları şunlar:
- Kaslar dinlenirken diğerleri çalışır. İtme günü yorulan göğüs ve triceps, çekme ve bacak günlerinde toparlanır.
- Esnektir. Haftada 3 günle de 6 günle de uygulanabilir.
- Mantığı kolay öğrenilir. Yeni bir hareket eklemek istediğinde nereye koyacağın bellidir.
PPL Kimin İçin Uygun?
| Durum | Öneri |
|---|---|
| Yeni başlıyorum (0-6 ay) | Önce haftada 2-3 gün tüm vücut programı daha verimli. Hareketleri öğrenmek için yeni başlayanlar rehberimiz iyi bir başlangıç |
| Haftada 3 gün gidebiliyorum | 3 günlük PPL olur, ama her kas haftada yalnızca 1 kez çalışır. Tüm vücut ya da üst-alt bölünme daha iyi bir seçenek olabilir |
| Haftada 4 gün gidebiliyorum | Üst-alt (upper-lower) bölünme genellikle daha uygundur |
| Haftada 5-6 gün gidebiliyorum | 6 günlük PPL çok iyi bir seçenek |
| Uykum, işim ve stresim yoğun | Toparlanma sınırlıysa 6 gün yerine 3-4 gün daha sürdürülebilir |
Sıklık ve Hacim: Araştırmalar Ne Diyor?
İki önemli meta-analiz PPL’yi değerlendirirken yol gösteriyor:
- Sıklık: Aynı haftalık hacimde bir kası haftada 2 kez çalıştırmak, haftada 1 kez çalıştırmaktan daha fazla kas büyümesi sağladı. Araştırmacılar büyük kas gruplarının en az haftada 2 kez çalıştırılması gerektiği sonucuna vardı; 3 kezin 2 kezden daha iyi olup olmadığı ise net değil.
- Hacim: 15 çalışmayı birleştiren bir meta-analizde haftalık set sayısı arttıkça kas büyümesi de arttı. Kas başına haftada 10 ve üzeri set, daha az setten daha iyi sonuç verme eğilimindeydi.
Bu iki bulgu, 6 günlük PPL’nin (her kası haftada 2 kez, toplam 10-20 setle çalıştırdığı için) neden bu kadar popüler olduğunu açıklıyor. 3 günlük PPL ise her kası haftada yalnızca bir kez çalıştırır; hacmi tek seansa sıkıştırmak zorunda kaldığın için setlerin kalitesi düşebilir.
6 Günlük PPL Programı (Orta Seviye)
Haftalık düzen: Push A – Pull A – Legs A – Push B – Pull B – Legs B – Dinlenme. A günleri biraz daha ağır (düşük tekrar), B günleri biraz daha hafif (yüksek tekrar) kurulmuştur.
Push A
| Hareket | Set × Tekrar | Dinlenme |
|---|---|---|
| Düz barbell bench press | 4 × 5-8 | 2-3 dk |
| Ayakta barbell omuz press | 3 × 6-8 | 2-3 dk |
| Eğimli dumbbell press (30°) | 3 × 8-10 | 2 dk |
| Dumbbell lateral raise | 3 × 12-15 | 1-1,5 dk |
| Kablo triceps pushdown | 3 × 10-12 | 1-1,5 dk |
Pull A
| Hareket | Set × Tekrar | Dinlenme |
|---|---|---|
| Barfiks (gerekirse ağırlıklı ya da destekli) | 4 × 6-8 | 2-3 dk |
| Barbell row | 3 × 6-8 | 2-3 dk |
| Oturarak kablo row | 3 × 10-12 | 2 dk |
| Face pull | 3 × 12-15 | 1-1,5 dk |
| Barbell biceps curl | 3 × 8-10 | 1-1,5 dk |
Legs A
| Hareket | Set × Tekrar | Dinlenme |
|---|---|---|
| Back squat | 4 × 5-8 | 3 dk |
| Romanian deadlift | 3 × 6-8 | 2-3 dk |
| Leg press | 3 × 10-12 | 2 dk |
| Lying leg curl | 3 × 10-12 | 1,5 dk |
| Ayakta calf raise | 4 × 8-12 | 1-1,5 dk |
Push B
| Hareket | Set × Tekrar | Dinlenme |
|---|---|---|
| Eğimli barbell bench press (30°) | 3 × 8-10 | 2-3 dk |
| Oturarak dumbbell omuz press | 3 × 8-12 | 2 dk |
| Paralel bar dips | 3 × 8-12 | 2 dk |
| Kablo lateral raise | 3 × 12-15 | 1 dk |
| Baş üstü kablo triceps extension | 3 × 12-15 | 1 dk |
Pull B
| Hareket | Set × Tekrar | Dinlenme |
|---|---|---|
| Lat pulldown | 3 × 8-12 | 2 dk |
| Tek kol dumbbell row | 3 × 8-12 | 2 dk |
| Göğüs destekli makine row | 3 × 10-12 | 1,5-2 dk |
| Reverse pec deck | 3 × 12-15 | 1 dk |
| Eğimli bench dumbbell curl | 3 × 10-12 | 1 dk |
| Hammer curl | 2 × 10-12 | 1 dk |
Legs B
| Hareket | Set × Tekrar | Dinlenme |
|---|---|---|
| Hack squat ya da front squat | 3 × 8-10 | 2-3 dk |
| Hip thrust | 3 × 8-12 | 2 dk |
| Bulgarian split squat | 3 × 10-12 (her bacak) | 1,5-2 dk |
| Oturarak leg curl | 3 × 12-15 | 1,5 dk |
| Leg extension | 2 × 12-15 | 1 dk |
| Oturarak calf raise | 3 × 12-15 | 1 dk |
Bu programda göğüs, sırt, ön bacak ve arka bacak haftada yaklaşık 10-16 zorlu set, omuz ve kollar da yardımcı hareketlerle birlikte benzer bir hacim alır. Karın için haftada 2-3 gün, seans sonunda 2-3 set plank, kablo crunch ya da asılı bacak kaldırma eklenebilir.
3 Günlük PPL Programı
Haftada yalnızca 3 gün gidebiliyorsan PPL’yi şu şekilde kurabilirsin: Push – dinlenme – Pull – dinlenme – Legs – dinlenme – dinlenme.
| Gün | Hareketler (Set × Tekrar) |
|---|---|
| Push | Bench press 4 × 6-8 · Eğimli dumbbell press 3 × 8-10 · Omuz press 3 × 8-10 · Lateral raise 3 × 12-15 · Triceps pushdown 3 × 10-12 |
| Pull | Barfiks ya da lat pulldown 4 × 6-10 · Barbell row 3 × 8-10 · Kablo row 3 × 10-12 · Face pull 3 × 12-15 · Biceps curl 3 × 10-12 |
| Legs | Squat 4 × 6-8 · Romanian deadlift 3 × 8-10 · Leg press 3 × 10-12 · Leg curl 3 × 10-12 · Calf raise 4 × 10-12 |
Bu versiyonda her kas haftada bir kez çalışır. Kas gelişimi açısından sıklık önemli olduğu için, haftada 3 gün gidiyorsan tüm vücut programlarını da düşünebilirsin. Yine de PPL’yi seviyorsan ve düzenli uygulayabiliyorsan, düzenli yapılan bir program her zaman “mükemmel ama yarım bırakılan” bir programdan iyidir.
Ağırlığı Nasıl Artırmalı? Çift Aşamalı İlerleme
Kas ve kuvvet kazanmaya devam etmek için zamanla daha fazla iş yapman gerekir. Bunun en basit yolu çift aşamalı ilerlemedir (double progression):
- Her hareket için bir tekrar aralığı seç, örneğin 8-10.
- Tüm setlerde aralığın üst sınırına (10 tekrar) ulaşana kadar aynı ağırlıkla devam et.
- Ulaştığında ağırlığı küçük bir adımla artır (üst vücutta 1-2,5 kg, alt vücutta 2,5-5 kg) ve yeniden aralığın alt sınırından (8 tekrar) başla.
| Hafta | Ağırlık | Setlerde yapılan tekrarlar |
|---|---|---|
| 1 | 60 kg | 8, 8, 7 |
| 2 | 60 kg | 9, 8, 8 |
| 3 | 60 kg | 10, 9, 9 |
| 4 | 60 kg | 10, 10, 10 → ağırlığı artır |
| 5 | 62,5 kg | 8, 8, 7 |
Setleri genellikle tükenmeye 1-3 tekrar kala bitir. Her seti tükenene kadar zorlamak yorgunluğu artırır ve form bozulduğunda sakatlık riski yükselir. Ağırlıkları ve tekrarları bir deftere ya da telefona yazmak, ilerlemeyi görmenin en kolay yoludur.
Dinlenme Haftası (Deload)
Her 6-8 haftada bir, ya da kuvvetin birkaç hafta üst üste düştüğünde, bir hafta boyunca set sayısını yaklaşık yarıya indirip ağırlıkları biraz hafifletebilirsin. Bu, eklemlerin ve sinir sisteminin toparlanmasına yardım eder.
Sık Yapılan Hatalar
- Haftada 6 güne çok erken geçmek: Toparlanma yetersiz kalırsa kuvvet düşer, eklemler ağrır. Önce 3-4 günle başlayıp sürdürebildiğini gördükten sonra artır.
- Push gününü şişirmek, pull gününü ihmal etmek: Göğüs ve omuz çok, sırt az çalışılırsa omuzlar öne yuvarlanır. Çekme setlerin en az itme setlerin kadar olsun.
- Bacak gününü atlamak: PPL’nin üçte biri bacak günüdür. Atlandığında program dengesini kaybeder.
- Her antrenmanı tükenmeye kadar zorlamak: Kısa vadede iyi hissettirir, uzun vadede ilerlemeyi yavaşlatır.
- Sürekli program değiştirmek: Aynı programı en az 8-12 hafta uygulamadan sonuçlarını değerlendirmek zordur.
- Uyku ve beslenmeyi unutmak: Kas, antrenmanda değil toparlanırken büyür. Yeterli protein ve kalori için kalori ve makro hesaplayıcımızı ve protein ihtiyacı yazımızı kullanabilirsin. Push ve pull günlerine hareket seçmek için göğüs, sırt ve omuz yazılarımıza bakabilirsin.
PPL ve Diğer Bölünmeler
| Bölünme | Haftalık gün | Kas başına sıklık | Kimin için? |
|---|---|---|---|
| Tüm vücut | 2-4 | 2-4 kez | Yeni başlayanlar, kısıtlı zamanı olanlar |
| Üst-alt (upper-lower) | 4 | 2 kez | Haftada 4 gün gidebilenler |
| Push Pull Legs | 3 veya 6 | 1 veya 2 kez | 6 gün: orta ve ileri seviye |
| Bölge bölge (bro split) | 5 | Genellikle 1 kez | Sıklık düşük; aynı hacimde 2 kez çalıştırmak genellikle daha verimli |
Bölge bölge hareket seçenekleri için göğüs, sırt, omuz, bacak ve kol rehberlerimize bakabilirsin.
Özet
Push Pull Legs, birlikte çalışan kasları itme, çekme ve bacak günlerine toplayan esnek bir bölünmedir. Araştırmalar bir kası haftada en az 2 kez ve haftada 10 ve üzeri zorlu setle çalıştırmanın kas gelişimi için daha iyi olduğunu gösteriyor; 6 günlük PPL bu iki koşulu da sağlar. Haftada 3 gün gidebiliyorsan PPL yine işe yarar, ama tüm vücut ya da üst-alt programlar daha verimli olabilir. Hangi programı seçersen seç, çift aşamalı ilerlemeyle ağırlıkları düzenli artırmak, setleri tükenmeye 1-3 tekrar kala bitirmek ve uykuyla beslenmeyi ihmal etmemek sonucu belirleyen asıl etkenlerdir.
Kaynaklar
- Schoenfeld BJ ve ark. Effects of Resistance Training Frequency on Measures of Muscle Hypertrophy: A Systematic Review and Meta-Analysis. Sports Medicine, 2016.
- Schoenfeld BJ ve ark. Dose-response relationship between weekly resistance training volume and increases in muscle mass: A systematic review and meta-analysis. Journal of Sports Sciences, 2017.